Ik ben geen nummer

Bij binnenkomst viel het me meteen op dat er iets niet goed ging. De echtgenote vertelde dat haar man pijn op de borst had. Hij heeft stabiele angina, maar deze pijn voelde anders. Ik bracht hem in een comfortabele zijligging en gaf Nitroglycerinespray onder zijn tong. Ik sprak zacht, bleef bij hem en zorgde dat hij niet alleen was in de pijn.

Vijf minuten later vroeg ik voorzichtig of de pijn minder was. “Nee,” antwoordde hij. Zijn ademhaling was zwaar en onregelmatig. “Het wordt steeds erger.” Nogmaals sprayde ik Nitroglycerine, maar er kwam geen verlichting. Zijn zuurstofsaturatie was gedaald naar 91-92%, terwijl hij normaal boven de 97% zit op twee liter zuurstof. Het leek erop dat zijn hart onvoldoende zuurstof kreeg.

Ik besloot direct de ambulance te bellen. Terwijl we wachtten, bleef ik kalm. Ik begeleidde hem bij een rustige ademhaling en hield hem alert. Stress zou de pijn alleen maar verergeren, en het was belangrijk dat hij zich zo veilig mogelijk voelde.

De ambulance arriveerde en voerde een ECG uit, maar er kwamen geen duidelijke afwijkingen. Zelfs na twee extra doses Nitroglycerine bleef de pijn aanhouden. Vanwege zijn complexe medische voorgeschiedenis besloten ze hem mee te nemen naar het ziekenhuis. Daar werd hij opgenomen op de hartbewaking, met continue hartmonitoring en controle van zijn bloedwaarden.

De uitslag bevestigde mijn vermoeden. Hij had een hartinfarct, veroorzaakt door vernauwde kransslagaders en een vastzittend stolsel. Ook werden hartritmestoornissen vastgesteld. Nitroglycerine werkte niet door de ernst van de blokkade. Hij kreeg drie stents, extra bloedverdunners, medicatie voor zijn hartritme en Isosorbidemononitraat om zijn angina stabiel te houden.

Zijn kwetsbare gezondheid en anemie zorgden ervoor dat zijn hart extra hard moest werken om voldoende zuurstofrijk bloed rond te pompen. Door tijdig te handelen en zijn zuurstofsaturatie te monitoren, kon ik inschatten dat acute interventie noodzakelijk was.

Ik bleef bij hem terwijl hij pijn had, begeleidde hem de ambulance in en hield contact om zijn vertrouwen en overzicht te behouden. Hij gaf aan dat hij erop vertrouwde dat alles goed zou komen, wat voor mij belangrijk was om de situatie beheersbaar te houden.

De stents zorgen dat zijn hart beter van zuurstof wordt voorzien, wat zijn energie en levenskwaliteit zichtbaar verbetert.

De OK was succesvol verlopen. Het had tijd nodig om hier fysiek weer van te doen herstellen. 

Na zijn hartinfarct leek het tij even te keren. Drie stents werden succesvol geplaatst en hij kreeg aanvullende medicatie voorgeschreven, waaronder zwaardere bloedverdunners om een nieuw infarct te voorkomen. Het effect was zichtbaar. Zijn kleur kwam terug, zijn ademhaling werd rustiger en zijn energie nam toe.

 

Het was mooi om te zien hoe snel het lichaam kan reageren wanneer de doorbloeding hersteld wordt.

 

Maar eenmaal thuis zag ik opnieuw een verandering. Zijn gezicht werd bleker, de kortademigheid nam toe en de vermoeidheid werd weer allesoverheersend. Dit keer voelde het anders. Niet als herstel dat tijd nodig had, maar als een terugval die verklaard moest worden.

Mijn cliënt is bekend met chronische bloedarmoede door bloedingen in de dunne darm. De combinatie met sterkere bloedverdunners bracht mij direct bij een logische hypothese: mogelijk daalde zijn hemoglobine nu sneller dan voorheen.

 

Ik besprak mijn vermoeden met de specialist en er werd bloed afgenomen. De waarde bleek gedaald van 7.4 naar 6.2 mmol/L. Volgens de dienstdoende internist was een transfusie bij deze waarde niet geïndiceerd. Die redenering begreep ik. Tegelijkertijd keek ik niet alleen naar de feitelijke waarde, maar ook naar het tempo van daling en zijn klinische klachten.

Ik gaf aan dat juist die versnelling mij zorgen baarde. Toch werd ik verwezen naar zijn eigen behandelaar voor verdere afstemming. Op dat moment werd voor mij opnieuw duidelijk hoe belangrijk het is om als verpleegkundige het bredere plaatje te blijven zien. Niet alleen het getal, maar de mens achter het getal.

Een week later volgde opnieuw bloedafname, ditmaal onder een andere specialist. Ik controleerde bij het laboratorium of het hemoglobine werd meegenomen in het onderzoek. Dat bleek zo te zijn. In de veronderstelling dat afwijkende waarden automatisch opgepakt zouden worden, wachtte ik de uitslag af.

Diezelfde middag werden mijn cliënt en zijn echtgenote echter opgeroepen bij de longarts. Daar kwam de uitslag ter sprake: een hemoglobine van 5.7 mmol/L. Voor hem een duidelijke indicatie voor transfusie.

Niet alleen de daling van zijn hemoglobine baarde mij zorgen, maar ook hoe het traject daaromheen zich ontwikkelde. Pas via een andere discipline kwam de urgentie boven tafel. Na overleg met de MDL-afdeling werd uiteindelijk zijn vaste internist geïnformeerd. Op maandag volgde het telefoontje: de volgende dag zou hij een bloedtransfusie krijgen en voortaan zou zijn hemoglobine elke twee weken gecontroleerd worden. Daarbij werd expliciet benoemd dat een adequaat hemoglobine essentieel is om verdere cardiale belasting te voorkomen.

Een logische en juiste beslissing, maar wel één die eerder genomen had kunnen worden.

Wat mij in deze periode het meest bezighield, was de vertraging in handelen. Niet omdat er onwil was, maar omdat de onderlinge communicatie tussen specialisten beperkt leek. Een eenvoudig bericht van de ene internist naar de andere had tijd en energie kunnen besparen en vooral lichamelijke belasting voor mijn cliënt. 

In de tussentijd zag ik wat dit met hem deed. Hij gaf aan zich soms behandeld te voelen als een nummer. Iemand die wordt opgeroepen wanneer de waarde onder een grens zakt, om vervolgens weer te wachten tot het volgende moment. Die woorden kwamen binnen. Zeker omdat ik weet dat hij ook worstelt met depressieve gevoelens. Wanneer iemand zich niet gehoord voelt, raakt dat niet alleen het vertrouwen in zorg, maar ook het eigen gevoel van waarde. Lichamelijk en geestelijk welzijn zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

In deze situatie werd mijn rol opnieuw scherp. Ik kan de medische besluiten niet nemen, maar ik kan wel signaleren, onderbouwen en verbinden. Ik kan zorgen dat observaties niet verloren gaan in overdrachten. En ik kan mijn cliënt ondersteunen om zijn stem te laten horen in een complexe medische wereld.

Ik adviseerde hem bijvoorbeeld alert te zijn op de infuussnelheid tijdens transfusies, omdat deze richting sluitingstijd soms wordt opgehoogd. Iets wat voor hem cardiaal belastend kan zijn. Kleine interventies, maar wel gericht op veiligheid. 

Wat mij kracht geeft in dit proces, is dat ik zie dat mijn betrokkenheid verschil maakt. Dat mijn klinische blik ertoe doet. Dat mijn vasthoudendheid bijdraagt aan tijdigere monitoring en betere afstemming. Deze periode was uitdagend. Het contrast tussen zijn opknappen na de stentplaatsing en de terugval daarna maakte het grillig. Toch bevestigde het voor mij opnieuw waarom ik dit vak zo waardeer. Verpleegkundig leiderschap zit niet alleen in acute situaties, maar juist ook in het blijven volgen, blijven denken en blijven verbinden. In het bewaken van continuïteit. In het vertalen van medische data naar menselijke betekenis.

 

• De medische situatie is complex en dynamisch.
  Dit blijkt uit het feit dat mijn cliënt een hartinfarct had, een snel dalend hemoglobine, instabiele zuurstofsaturatie en bijkomende complicaties door bloedverdunners. Daarnaast speelde zijn kwetsbare gezondheid en eerdere anemie mee. Ik moest continu monitoren, beoordelen en anticiperen op veranderingen om de veiligheid te waarborgen.

• De kern van mijn handelen ligt in het overzicht en de coördinatie.
  Dit blijkt uit hoe ik signalen van achteruitgang oppikte, afspraken en resultaten tussen specialisten bewaakte, bleef aandringen op tijdige transfusies en zorgde dat belangrijke informatie niet verloren ging in de overdracht. Door al deze acties hield ik het zorgproces samenhangend en veilig voor mijn cliënt.